Twitter Facebook Linkedin Youtube
TÜRKİYE’NİN SOMALİ UZAY LİMANI PROJESİ

TÜRKİYE’NİN SOMALİ UZAY LİMANI PROJESİ

25 Ağustos, 2026 , , 51

Yerli ve millî imkânlarla geliştirilen İMECE gibi projeler, uzay teknolojilerinde kayda değer bir seviyeye ulaşıldığını gösterse de, uzaya bağımsız erişim başlıca teknolojik sınamalardan biri olmaya devam etmektedir. TÜBİTAK haberlerinde net bir şekilde duyurulduğu üzere, Türk uzay araçları, yabancı şirketler aracılığıyla uzaya fırlatılmıştır.

Milli Uzay Programı’nı 2021 yılında açıklayan Türkiye, bu teknolojik sınamayı aşmak için çalışmalarını devam ettirmektedir. Bu çalışmalar ışığında inşası devam eden Somali Uzay Limanı önem taşımaktadır. Aralık 2025’te yapılan resmî açıklamalara göre; fizibilite ve projelendirme çalışmaları tamamlanmış, üç fazlı projenin ilk aşamasının yapımına Türkiye Uzay Ajansı eliyle başlanmıştır. Uzay limanının kullanıma hazır olması durumunda Türkiye, Le Monde’un sınıflandırmasına göre bu kabiliyete sahip 13. ülke olacaktır.

Somali Uzay Limanı, Türkiye’nin uydu üretiminde kazandığı yetkinliğe yörüngeye bağımsız erişim kabiliyetini ekleyerek, zincirin eksik halkasını tamamlayabilecek önemli bir projedir. Ancak projenin gerçek stratejik değeri, hukuki sorumlulukların açıkça belirlendiği, çevresel etkilerin denetlendiği ve Somali’ye kalıcı kapasite kazandıran bir işletme modelinin kurulmasına bağlıdır.

Projenin Stratejik ve Teknolojik Katkıları

Türk Uzay Ajansının ilgilendiği bu uzun vadeli yatırım, başta Türkiye’de geliştirilen uzay araçlarının tam bağımsız bir şekilde uzaya gönderilebilmesinde etkin rol oynayacak ve yerli bir uzay sanayi ekosistemi oluşturacak.

Somali Uzay Limanı Projesi, Türkiye’nin uyduyu tasarlama, üretme, test etme, fırlatma, yörüngede işletme ve hata giderme aşamalarının tamamı üzerinde söz sahibi olabilmesi bakımından eksik kalan halkayı tamamlayacaktır. Bu projenin tamamlanmasıyla birlikte Türkiye’nin uzay limanını üçüncü ülkelere kiralama gibi ticari faaliyetlere girişmesi diğer uzay limanlarında görüldüğü gibi mümkündür.

Proje, sivil olduğu kadar askerî amaçlara da hizmet edebilen çift kullanımlı bir altyapıya sahiptir. Uzun menzilli balistik sistemler ve uydu fırlatma araçlarının teknolojik açıdan birçok ortak bileşeni vardır. Roketsan’ın Mikro Uydu Fırlatma Sistemi programında katı ve sıvı yakıtlı motorlar, itki vektör kontrolü, kademe ve kapsül ayırma, ataletsel hassas navigasyon ve atmosfer dışında kontrollü uçuş gibi kabiliyetler doğrulandı. Bunlar, hem uydu fırlatma araçlarında hem de uzun menzilli balistik sistemlerin geliştirilmesinde kullanılabilir. Dolayısıyla tesis, TURKSOM ile birlikte askerî kullanıma da ev sahipliği edebilecek.

Somali açısından, resmî makamlar uzay limanının bilim ve teknoloji eğitimi, uzman personel yetiştirilmesi, bilgi aktarımı, araştırma kapasitesi ve nitelikli istihdam açısından yeni imkânlar doğurmasını beklemektedir. İnşaat, lojistik, haberleşme, enerji ve bakım hizmetleri yerel şirketlere iş hacmi sağlayabilir ve ticari fırlatmalardan doğacak arazi, vergi ve hizmet gelirleri Somali ekonomisine katkıda bulunabilir. Ülke, ayrıca küresel uzay sektöründe bölgesel bir merkez hâline gelme fırsatı yakalayacaktır. Projenin stratejik değeri, Türkiye’ye kazandıracağı operasyonel özerklik kadar Somali’de bırakacağı kalıcı bilimsel ve ekonomik kapasiteyle ölçülecektir.

Somali’nin Tercih Edilme Nedenleri

Somali, Türkiye’nin Afrika politikasında önemli bir konuma sahiptir. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 19 Ağustos 2011’de ağır kuraklıkla mücadele eden Somali’ye gerçekleştirdiği ziyaretle ivme kazanan ilişkiler; insani yardımın ötesine geçerek sağlık, eğitim, kalkınma, güvenlik ve enerji alanlarına yayıldı. Somali Uzay Limanı, bu bakımdan istisnai bir yatırım değil, 2011’de başlayan ortaklığın bilim ve ileri teknoloji alanına ulaşmasıdır.

Somali tercihinin coğrafi nedenleri de mevcuttur. Henüz geliştirilmekte olan 6.000 km menzilli Yıldırımhan gibi füzeler, Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girmeden önce teste tabi tutulmalıdır. Kamuya açık kaynaklarda Yıldırımhan’ın Somali’de test edileceğine ilişkin doğrulanmış bir karar bulunmamaktadır. Bununla birlikte, Yıldırımhan gibi uzun menzilli sistemlerin geniş ve emniyetli bir test koridoruna ihtiyaç duyması ile Somali’nin Hint Okyanusu’na açılan konumu arasında teknik bir uyum bulunduğu değerlendirilebilir. Türkiye’den gerçekleştirilecek uzun menzilli denemelerin üçüncü ülkelerin hava sahaları ve yoğun deniz trafiğiyle kesişme ihtimali, Somali’nin doğuya açık coğrafyasını çift kullanımlı test faaliyetleri bakımından da elverişli kılacaktır. Bu, projenin resmen açıklanmış bir amacı olmaktan ziyade mevcut teknik ve coğrafi verilerden hareketle yapılan bir çıkarımdır.

Somali’yi elverişli kılan bir diğer unsur ise ekvatora yakınlıktır. Somali, ekvatora yakın konumu sayesinde Dünya’nın dönüş hızından azami ölçüde yararlanmaya ve doğuya açık Hint Okyanusu sayesinde güvenli, geniş bir fırlatma koridoru oluşturmaya imkân verdiği için Türkiye açısından doğal bir uzay limanı adayı olmaktadır.

MSB, İletişim Başkanlığı, Cumhurbaşkanlığı ya da Dışişleri Bakanlığı gibi devlet kurumları henüz uzay limanıyla ilgili konum açıklaması yapmamış olmasına rağmen, Le Monde gazetesi haberindeki uydu görüntülerine göre Mogadişu’nun 70 km kuzeyindeki Warsheikh şehrinde tesis inşa edilmektedir.

İkili ve Bölgesel Hukuki Çerçeve

Türkiye ile Somali arasında 2024 yılında 10 yıllık Savunma ve Ekonomik İş Birliği Çerçeve Anlaşması imzalandı. Somali Parlamentosunun 213’e karşı 3 oyla onayladığı on yıllık savunma anlaşması, Türkiye’nin Somali karasularının korunmasına yardımcı olmasını ve Somali donanmasının eğitilip donatılmasını öngörmektedir. Dolayısıyla anlaşma, projeye önemli bir siyasi ve güvenlik çerçevesi sağlasa da kamuoyuna açıklanan kapsamı esas olarak deniz güvenliğine ilişkindir. Ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan, Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud ile 30 Aralık 2025’te İstanbul’da yaptığı ortak basın toplantısında, Türkiye ile Somali arasındaki anlaşmalar çerçevesinde Somali’de uzay limanı kurulacağını ilk kez açık biçimde duyurdu ve “İmzaladığımız anlaşmalar çerçevesinde Somali’de bir uzay limanı kurmayı öngörüyoruz.” dedi. Aynı açıklamada projenin üç fazlı olduğu ve ilk fazın projelendirilmesinin tamamlanarak TUA eliyle yapımına başlandığı belirtildi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da 30 Aralık 2025 tarihli açıklamasında, Türkiye-Somali iş birliği anlaşması kapsamında Somali’de Türkiye’ye tahsis edilen arazi üzerinde uzay limanı inşa edildiğini söyledi.

Somali’nin açık rızasına dayanan proje, Afrika Birliği Kurucu Senedi’nin egemenlik, toprak bütünlüğü ve iç işlerine karışmama ilkeleriyle ilk bakışta uyumludur. Ayrıca bilimsel kapasite ve uluslararası uzay iş birliğini teşvik eden Afrika Uzay Politikası ve Stratejisi ile de stratejik yönden örtüşmektedir.

Genel Değerlendirme

Somali Uzay Limanı, Türkiye’nin uzay programındaki eksik halka olan bağımsız fırlatma kapasitesine yönelik stratejik bir adımdır. Projenin tamamlanması, yabancı fırlatma hizmetlerine bağımlılığı azaltacak; yerli roket, uydu, seyrüsefer ve test teknolojilerinin gelişmesini hızlandıracaktır. Çift kullanımlı altyapısı, savunma sanayisi açısından da yeni bir hareket alanı sağlayabilir.

Somali’nin coğrafi avantajları ve 2011’den beri gelişen ikili ilişkiler, projenin temelini oluşturmaktadır. Ancak bu potansiyelin kalıcı bir kazanıma dönüşmesi, Somali’nin egemenliğini gözeten ve uluslararası hukuka uygun bir işletme düzenine bağlıdır. Bu şartlarda bu liman, Türkiye’yi uzaya erişim sürecinin tamamını yönetebilen bir aktör konumuna taşıyabilir.

.

Kaan Demir ALDANMAZ
Yazarın diğer yazıları için tıklayınız
 _______________
Kaynakça: 

AA. (2025, 30 Aralık). Cumhurbaşkanı Erdoğan: İsrail’in Somaliland’ı tanıma kararı gayrimeşrudur ve kabul edilemez. https://aa.com.tr/tr/gundem/cumhurbaskani-erdogan-israilin-somalilandi-tanima-karari-gayrimesrudur-ve-kabul-edilemez/3784995

AA. (2025, 30 Aralık). Somali’ye kurulacak uzay limanının ayrıntıları belli oldu. https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/somaliye-kurulacak-uzay-limaninin-ayrintilari-belli-oldu/3785334

Abdullahi. (2024, 23 Şubat). Somali president inks defense and economic pact with Turkey. Somali National News Agency. https://sonna.so/en/article/somali-president-inks-defense-and-economic-pact-with-turkey

African Union. (2000, 11 Temmuz). Constitutive Act of the African Union. https://achpr.au.int/en/node/884

African Union. (2016, 30–31 Ocak). Decisions, declarations and resolution (Assembly/AU/Dec.588–604[XXVI]; Assembly/AU/Decl.1–2[XXVI]; Assembly/AU/Res.1[XXVI]). https://au.int/sites/default/files/decisions/29514-assembly_au_dec_588_-_604_xxvi_e.pdf

Aslanhan, U. (2025, 31 Aralık). Somali’ye kurulacak uzay limanının ayrıntıları belli oldu. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/somaliye-kurulacak-uzay-limaninin-ayrintilari-belli-oldu/3785334

Aweis, K. (2026, 9 Haziran). Somalia, Türkiye advance strategic cooperation on spaceport project. Somali National News Agency. https://sonna.so/en/article/somalia-turkiye-advance-strategic-cooperation-on-spaceport-project

Bourcier, N., Hochet-Bodin, N., & Mas, L. (2026, 3 Temmuz). Pourquoi la Turquie construit une base spatiale en Somalie. Le Monde. https://www.lemonde.fr/afrique/article/2026/07/02/la-turquie-construit-une-base-spatiale-en-somalie_6718201_3212.html

Dağ, M. (2024, 4 Eylül). Teknopark İstanbul firmaları yerli ve milli teknolojilerde güç birliği sağlıyor. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/isdunyasi/bilim/teknopark-istanbul-firmalari-yerli-ve-milli-teknolojilerde-guc-birligi-sagliyor/689828

Devecioğlu, K. (2025, 5 Eylül). Türkiye’nin Somali’de uzay üssü girişiminin stratejik anlamı. ORSAM. https://orsam.org.tr/yayinlar/turkiyenin-somalide-uzay-ussu-girisiminin-stratejik-anlami/

Ghoshal, D. (2024, 17 Ekim). The dual-use nature of space launch vehicles and ballistic missiles and the complexities. The SAIS Review of International Affairs. https://saisreview.sais.jhu.edu/the-dual-use-nature-of-space-launch-vehicles-and-ballistic-missiles-and-the-complexities/

Kavak, G., Abdullahi, H. M., & İncekaya, G. (2024, 21 Şubat). Somali, Türkiye ile imzaladığı savunma işbirliği anlaşmasını onayladı. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/somali-turkiye-ile-imzaladigi-savunma-isbirligi-anlasmasini-onayladi/3143647

Maruf, H. (2024, 21 Şubat). Somalia approves defense agreement with Turkey. Voice of America. https://www.voanews.com/a/somalia-approves-defense-agreement-with-turkey-/7496758.html

Reuters. (2025, 30 Aralık). Turkey’s Erdogan says Israeli decision to recognise Somaliland unacceptable, illegal. https://www.reuters.com/world/middle-east/turkeys-erdogan-says-israeli-decision-recognise-somaliland-unacceptable-illegal-2025-12-30

T.C. İletişim Başkanlığı. (2025, 30 Aralık). Cumhurbaşkanı Erdoğan: “Somali’nin birlik ve bütünlüğünün her şart altında muhafazası bizim için öncelikli meseledir”. https://www.iletisim.gov.tr/turkce/haberler/detay/cumhurbaskani-erdogan-somalinin-birlik-ve-butunlugunun-her-sart-altinda-muhafazasi-bizim-icin-oncelikli-meseledir

T.C. İletişim Başkanlığı. (2026, 7 Mayıs). Türkiye’nin ilk kıtalararası balistik füzesi Yıldırımhan ne kadar tehlikeli? (Jang). https://www.iletisim.gov.tr/turkce/dis_basinda_turkiye/detay/turkiyenin-ilk-kitalararasi-balistik-fuzesi-yildirimhan-ne-kadar-tehlikeli-jang

TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü. GÖKTÜRK-2. https://uzay.tubitak.gov.tr/gokturk-2/

TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü. İMECE. https://uzay.tubitak.gov.tr/imece/

TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü. TÜRKSAT 6A. 24 Ağustos 2026 tarihinde https://uzay.tubitak.gov.tr/turksat-6a/  adresinden erişildi.

TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü. (2021, 10 Şubat). Millî Uzay Programı, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından tanıtıldı. https://uzay.tubitak.gov.tr/milli-uzay-programi-cumhurbaskani-erdogan-tarafindan-tanitildi/

TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü. (2023, 17 Nisan). İMECE uzaya başarıyla fırlatıldı. https://uzay.tubitak.gov.tr/imece-uzaya-basariyla-firlatildi/

TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü. (2025, 27 Mayıs). İMECE uydusu, GÖKTÜRK-2B adıyla Hava Kuvvetleri Komutanlığı envanterine alındı. https://uzay.tubitak.gov.tr/imece-uydusu-gokturk-2b-adiyla-hava-kuvvetleri-komutanligi-envanterine-alindi/

Türkiye Uzay Ajansı. (2021, 13 Şubat). Gelecek için uzay. https://tua.gov.tr/tr/haberler/gelecek-icin-uzay

Roketsan. Mikro uydu fırlatma sistemi. https://www.roketsan.com.tr/tr/urunler/mikro-uydu-firlatma-sistemi

sahipkiran Hakkında

Sahipkıran; 1 Aralık 2012 tarihinde kurulmuş, Ankara merkezli bir Stratejik Araştırmalar Merkezidir. Merkezimiz; a) Türkiye Cumhuriyeti’nin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü savunan; ülkemizin her alanda daha ileri gitmesi ve milletimizin daha müreffeh bir hayata kavuşması için elinden geldiği ölçüde katkı sağlamak isteyen her görüş ve inanıştan insanı bir araya getirmek, b) Ülke sorunları, yerel sorunlar ve yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın sorunlarına yönelik araştırma ve incelemeler yaparak, bu sorunlara çözüm önerileri üretmek, bu önerileri yayınlamak, c) Tespit edilen sorunların çözümüne yönelik ulusal veya uluslararası projeler yürütmek veya yürütülen projelere katılmak, ç) Tespit edilen sorunlar ve çözüm önerilerimize ilişkin seminer ve konferanslar düzenleyerek, vatandaşlarımızı bilinçlendirmek, amacıyla kurulmuştur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir