Twitter Facebook Linkedin Youtube
Ä°NGÄ°LTERE’NÄ°N AB’DEN ÇIKMASI (BREXIT) OYLANACAK

Ä°NGÄ°LTERE’NÄ°N AB’DEN ÇIKMASI (BREXIT) OYLANACAK

17 Haziran, 2016 , , 3306

Ä°ngiltere, 23 Haziran’da gerçekleÅŸtireceÄŸi referandumla Brexit’i (Britain Exit), yani Avrupa BirliÄŸi’nden ayrılmayı oylayacak. Referandumun sonuçlarının Ä°ngiltere kadar AB’nin geleceÄŸini de etkileyebileceÄŸi düşünülüyor.

BBC Türkçe, referandumun neden gündeme geldiğinden olası sonuçlarının ne olacağına kadar birçok sorunun cevabını derledi.

Referandum neden yapılıyor?

Ä°ngiltere’de son yıllarda, Muhafazakâr Parti’deki bazı milletvekillerinin ve UKIP’in (Ä°ngiltere Bağımsızlık Partisi), Ä°ngiltere’nin AB’den çıkması yönünde çaÄŸrıları artmaya baÅŸladı.

Başbakan David Cameron bunun üzerine, 2015 genel seçimleri öncesinde, seçimleri kazanması durumunda bir referandum yapacağı sözünü verdi.

Cameron, “Åžimdi Ä°ngiliz halkı için sözünü söyleme zamanı. Åžimdi, Avrupa sorununu Ä°ngiliz siyasetinde yerine oturtma zamanı” dedi.

Ä°ngiltere’nin AB ile ‘özel statü’ müzakerelerinin sonucu ne oldu?

Cameron, AB ile 2016 başındaki müzakereleri sonucunda bir anlaÅŸmaya vardı. AnlaÅŸma, Ä°ngiltere’nin referandumda AB’de kalma yönünde karar vermesi durumunda hayata geçecek. Bu anlaÅŸma, Ä°ngiltere’ye 28 ülke arasında ‘özel bir statü’ veriyor.

AnlaÅŸmanın en önemli maddelerinden biri, AB’den gelen göçmenlere verilen sosyal yardımlarla ilgili ’emniyet freni’ sistemi. Bu sisteme göre AB üyesi ülkelerden Ä°ngiltere’ye gelen göçmenler sosyal yardımlardan 4 yıl ardından yararlanmaya baÅŸlayacak. Bu uygulama yedi yıl boyunca geçerli olacak.

AB ülkelerinden gelen göçmenlerin İngiltere dışındaki çocukları için verilen çocuk yardımı söz konusu ülkelerin yaşam maliyeti üzerinden hesaplanacak.

BirliÄŸin yetkilerini artıracak düzenlemeler Ä°ngiltere’yi kapsamayacak. Bu, Ä°ngiltere’nin hiçbir zaman ‘siyasi entegrasyona zorlanamayacağı’ anlamına geliyor.

Ä°ngiltere’nin bir ‘acil koruma sistemini’ devreye sokma hakkı olacak. Bu sistem, Londra’nın korunmasını, Ä°ngiliz ÅŸirketlerinin Avrupa içine taşınmaya zorlanmasının durdurulmasını ve Ä°ngiliz iÅŸletmelerinin Euro bölgesi dışında olduÄŸu için ‘ayrımcılığa uÄŸramamasını’ saÄŸlamayı amaçlıyor.

Cameron anlaşmayı başarılı olarak değerlendirdi. Anlaşmayı eleştirenler ise bunun yeterli olmadığını söylüyor.

AB’den çıkma yanlıları neyi savunuyor?

AB’yi terk etme kampanyası yapan gruplar üç ana konuya yoÄŸunlaşıyor:

  • Egemenlik: Ä°ngiltere’nin kendi yasaları ve düzenlemeleri üstünde daha fazla kontrole sahip olması
  • Göç: Ä°ngiltere’nin kendi sınırlarını daha fazla kontrol edebilmesi
  • Para: Ä°ngiltere’nin AB’ye her yıl yaptığı 19 milyar sterlin ödemesinin durması

AB’nin geniÅŸleme süreci, Ä°ngiltere’de üyelikten çıkmak isteyenlerin kampanyalarının kilit argümanlarından biri. Bu kampa göre AB üyeliÄŸi Ä°ngiltere’nin ülkeye kimin gireceÄŸini kontrol edemeyeceÄŸi anlamına geliyor. AB karşıtları yeni göçmenlerin devlete yük olacağını savunuyor.

Ayrıca ayrılma yanlıları, Ä°ngiltere’nin Türkiye ve diÄŸer ülkelerin AB üyeliÄŸine hazırlık sürecinde masraflarını da karşılama taahhüdünü vermek zorunda kalacağını savunuyor.

Bu kesime göre 7 ülkenin toplam nüfusu yani 88 milyon kiÅŸi mevcut kurallar çerçevesinde Ä°ngiltere’de yaÅŸama ve çalışma hakkına sahip olabilecek ve Ä°ngiliz halkının bu konuda fikri bile sorulmayabilir.

Buna örnek olarak Polonya’yı gösteren AB karşıtları, Polonya 2004 yılında AB üyesi olduktan sonra geçiÅŸ dönemi kontrollerinin yapılmadığını ve AB içi göçün ülkedeki göçmenleri 300 bin kiÅŸinin üzerine çıkardığını hatırlatıyor.

AB’den çıkma yanlıları kimler?

Kamuoyu anketleri, Ä°ngiliz halkının referandum karşısında ikiye bölündüğünü gösteriyor. Mayıs ayındaki genel seçimlerde yüzde 13 oy alan UKIP (Ä°ngiltere Bağımsızlık Partisi) AB’den çıkılması yönünde bir kampanya yürütüyor.

Muhafazakâr Parti milletvekillerinin beş kabine üyesinin de aralarında bulunduğu yaklaşık yarısı ayrılma yanlısı. Eski Londra Belediye Başkanı Boris Johnson ayrılma kampanyasının en önemli figürlerinden biri. Bazı İşçi Partisi milletvekilleri ve Kuzey İrlandalı DUP de (Demokratik Birlik Partisi) AB üyeliğine karşı çıkıyor.

AB yanlıları neyi savunuyor?

AB yanlıları göç konusunda, başta AB ülkelerinden gelenler olmak üzere göçmenlerin, ülkeye yaralandıkları kamu hizmetlerinden çok vergi vererek katkı sağladıklarını belirtiyor.

“AB’den çıksak dahi ortak pazarda kalmak için serbest dolaşımı kabul etmemiz gerekecek” diyen AB yanlıları, göçmenlerin ekonomi için faydalı olduÄŸunu belirtiyor.

Bu kesime göre, Ä°ngiltere ancak AB’de kalırsa küresel çapta hayati kararlarda söz sahibi olabilir ve AB’den ayrılmak Ä°ngiltere’nin küresel etkisini azaltır.

Ayrıca birlikte kalarak ortak tehditlere ortak çözümler geliştirmenin güvenliği güçlendireceğini savunuyorlar.

Ekonomi konusunda ise, “Ä°hracatın toplam ekonomik büyüklükteki payı düşünülürse Ä°ngiltere’nin AB’ye bağımlılığı, AB’nin Ä°ngiltere’ye bağımlılığından fazla” diyorlar.

İngiltere ortak pazarda kalmak için zaten tüm AB koşullarını yerine getirmek zorunluluğuyla karşı karşıya olacağı görüşündeler.

AB’nin saÄŸladığı ekonomik faydaların, maliyetinin çok üzerinde olduÄŸunu savunuyorlar.

DiÄŸer üye ülkelerin kiÅŸi başına Ä°ngiltere’ye kıyasla daha fazla katkı saÄŸladığını belirtiyorlar ve “AB’den çıksak bile ortak pazarda kalmak için AB bütçesine katkı koymamız istenecek” hatırlatmasında bulunuyorlar.

Kimler AB’de kalmayı savunuyor?

Yukarıda da belirttiÄŸimiz gibi Ä°ngiltere halkı AB referandumu konusunda ikiye bölünmüş durumda. Muhafazakâr Parti’de öncelikle BaÅŸbakan Cameron, AB’den bazı yetkileri geri aldıkları bu yüzden AB’de kalınması gerektiÄŸini savunuyor. Kabinenin 16 üyesi de AB’de kalma yanlısı. Muhafazakâr Parti kampanya sırasında tarafsız kalacağını açıkladı.

İşçi Partisi, SNP (Ä°skoçya Ulusal Partisi), Galler’den Plaid Cymru ve Liberal Demokrat Parti AB’de kalınmasını savunuyor.

ABD BaÅŸkanı Barack Obama Ä°ngiltere’ye AB’de kalmasını öneriyor.

Fransa ve Almanya başta olmak üzere diğer AB üyesi ülkeler de ayrılığa karşı çıkıyor.

İş dünyasının tavrı nedir?

Birkaç istisna dışında büyük ÅŸirketler Ä°ngiltere’nin AB’den kalmasını destekleme eÄŸiliminde. Zira AB içinde olmak, ÅŸirketlerin sermaye, emek ve malları dünya çapında hareket ettirmelerini kolaylaÅŸtırıyor.

Telekomünikasyon ÅŸirketi BT Genel Müdürü Mike Rake, ‘AB’den kalmak dışında güvenilir bir alternatif olmadığını’ söylüyor.

Bu görüşe katılmayanlar da yok değil.

Ä°ÅŸ makineleri imalatçısı JCB’nin Genel Müdürü Lord Bamford, “AB’den çıkmak Ä°ngiltere’ye, 28 ulustan biri olarak deÄŸil, tam bir ülke olarak ticari anlaÅŸmaları müzakere etme fırsatı verecek” diyor.

Birçok küçük ve orta ölçekli şirket önemsiz düzenlemeler olarak gördükleri bürokratik formalitelerin kaldırılmasını hoş karşılayacak gibi görünüyor.

Bununla birlikte Ä°ngiltere Ticaret Odası, üyelerinin yüzde 55’inin reforme edilmiÅŸ bir AB içinde kalmayı desteklediÄŸini belirtiyor.

Referandum bağlayıcı mı?

EÄŸer seçmen AB’den çıkmayı tercih ederse Ä°ngiltere artık AB üyesi olmayacak. Ama bu hemen gerçekleÅŸmeyecek.

Referandum sonucu yasal olarak baÄŸlayıcı deÄŸil. Ä°ngiliz parlamentosunun da 28 üyeli AB’den çıkmak için gerekli yasaları geçirmesi gerekiyor.

AB’den çıkışın koÅŸullarını müzakere etmek iki yıl ya da daha fazla sürebilir. Bu ikinci bir referandumun da önünü açabilir. Ancak Cameron bu seçeneÄŸin masada olmadığını söyledi.

Kısaca her ÅŸey biraz havada çünkü AB’den çıkış daha önce hiç yaÅŸanmadı.

Referandumda hayır kararı çıkmasının İngiltere-AB ilişkileri açısından sonuçları ne olur?

Bu sorunun cevabı hemen belli olmayacak. Hatta belli bir süre için hiçbir somut deÄŸiÅŸikliÄŸin olmayacağı söylenebilir. Zira bu durumda, Ä°ngiltere ve AB’nin yeni iliÅŸkisinin çerçevesini belirlemek amacıyla en az iki yıl sürecek bir müzakere süreci baÅŸlayacak.

Bu arada bugüne kadar birçok AB ülkesi yetkilisi, Ä°ngiltere’nin AB’den ayrılmasının AB’nin dağılmasına neden olabileceÄŸi yönünde açıklamalar yaptı. Ancak böylesi olası sonuçları öngörmek zor.

.

BBC Türkçe – Haberin tamamı için tıklayınız.

sahipkiran Hakkında

Sahipkıran; 1 Aralık 2012 tarihinde kurulmuş, Ankara merkezli bir Stratejik Araştırmalar Merkezidir. Merkezimiz; a) Türkiye Cumhuriyeti’nin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü savunan; ülkemizin her alanda daha ileri gitmesi ve milletimizin daha müreffeh bir hayata kavuşması için elinden geldiği ölçüde katkı sağlamak isteyen her görüş ve inanıştan insanı bir araya getirmek, b) Ülke sorunları, yerel sorunlar ve yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın sorunlarına yönelik araştırma ve incelemeler yaparak, bu sorunlara çözüm önerileri üretmek, bu önerileri yayınlamak, c) Tespit edilen sorunların çözümüne yönelik ulusal veya uluslararası projeler yürütmek veya yürütülen projelere katılmak, ç) Tespit edilen sorunlar ve çözüm önerilerimize ilişkin seminer ve konferanslar düzenleyerek, vatandaşlarımızı bilinçlendirmek, amacıyla kurulmuştur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir