Çin medyasında 18 Ekim – 7 Kasım döneminde öne çıkan başlıklar, SASAM Çin Uzmanı Arda ÖZÇAĞLAR tarafından hazırlanarak okuyucularımızın istifadesi için aşağıda sunulmaktadır:
Çin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Han Zheng, Antalya’daki COP31 Zirvesi’ne Katılacak
Çin Dışişleri Bakanlığı, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Han Zheng’in, Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in özel temsilcisi sıfatıyla Türkiye’de düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nın (COP31) Antalya Liderler Zirvesi’ne katılacağını açıkladı. Han Zheng’in 6–12 Kasım 2026 tarihleri arasındaki yurtdışı programı Türkiye ve Gürcistan’ı kapsıyor. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, Çin’in Paris Anlaşması’nın uygulanması, çok taraflı işbirliği ve iklim eylemlerinin hızlandırılması konularına önem verdiğini belirtti.
https://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/xw/wsrc/202611/t20261104_12053111.html?utm_source
Çin, Dünya Yapay Zekâ İşbirliği Örgütünün Kuruluş Anlaşmasını Onayladı
Çin Ulusal Halk Kongresi Daimî Komitesi, Dünya Yapay Zekâ İşbirliği Örgütünün (World Artificial Intelligence Cooperation Organization – WAICO) kurulmasına ilişkin anlaşmayı 6 Kasım’da onayladı. Merkezi Şanghay’da bulunacak örgütün kuruluş anlaşması, 16 Temmuz 2026 tarihinde Çin, Rusya, Brezilya, Pakistan ve Endonezya’nın da aralarında bulunduğu 29 ülkenin temsilcileri tarafından imzalanmıştı. Örgüt, yapay zekânın güvenli ve kapsayıcı biçimde geliştirilmesini, ülkeler arasında teknoloji işbirliğinin artırılmasını ve küresel yapay zekâ yönetişiminde ortak mekanizmalar oluşturulmasını amaçlıyor.
Çin’in girişimi, yapay zekâ alanında yalnızca teknolojik üretim kapasitesini değil, uluslararası standartların ve kuralların oluşturulmasındaki etkisini de artırmayı hedeflediğini gösteriyor. Örgütün özellikle gelişmekte olan ülkeler arasında teknoloji işbirliğine yeni bir kurumsal platform sunması bekleniyor.
https://paral.news/#/story/2026-11-07/china-ratifies-waico-wuzhen-us-china-ai
Mbappé’nin Mao Zedong Hakkındaki Sözleri Çin’de Ticari ve Diplomatik Krize Yol Açtı
Real Madrid’in Fransız futbolcusu Kylian Mbappé’nin bir internet programında, yüzünün Mao Zedong’un fotoğrafına yerleştirildiği bir görselden söz ederken Mao’yu Çinli bir diktatör olarak nitelendirmesi Çin’de geniş tepki topladı. Tepkiler üzerine Dongpeng, Mengniu ve Milkground gibi Çinli şirketler futbolcuyla reklam işbirliklerini sonlandırırken Çin devlet televizyonu CCTV, İspanya LaLiga karşılaşmalarının yayınını askıya aldı. Mbappé, Real Madrid ve LaLiga ayrı ayrı özür açıklamalarında bulundu. Çin’in Madrid Büyükelçisi Yao Jing, 6 Kasım’da konuyla ilgili temasların sürdüğünü açıkladı.
Çin Komünist Partisi Beşinci Genel Kurulunda Parti Disiplini ve Merkezî Yönetim Vurgusu
Çin Komünist Partisi (ÇKP) 20. Merkez Komitesinin Beşinci Genel Kurulu, 26–29 Ekim 2026 tarihlerinde Pekin’de gerçekleştirildi. Xi Jinping liderliğinde düzenlenen toplantıda parti disiplini, yolsuzlukla mücadele, siyasi sadakat ve merkezî yönetimin güçlendirilmesi ön plana çıktı. Toplantıda, parti kadrolarının siyasi bağlılığının değerlendirilmesine ve üst düzey yöneticilerin yetkilerinin denetlenmesine yönelik düzenlemeler ele alındı. Ayrıca 2027 yılında yapılacak ÇKP 21. Ulusal Kongresi öncesindeki siyasi hazırlıklar gündeme geldi.
Çin Komünist Partisi 33 Üst Düzey Yetkilinin Partiden Çıkarılmasını Onayladı
Çin Komünist Partisi, Beşinci Genel Kurulun ardından yayımlanan sonuç bildirisinde, 33 üst düzey yetkilinin partiden çıkarılmasına ilişkin kararları onayladı. İhraç edilenler arasında eski Politbüro üyesi Ma Xingrui, eski Merkezî Askerî Komisyon Başkan Yardımcısı Zhang Youxia, üst düzey askerî yetkili Liu Zhenli, eski ÇKP Uluslararası İlişkiler Dairesi Başkanı Liu Jianchao ve eski Sanayi Bakanı Jin Zhuanglong bulunuyor. İhraç edilenlerin 16’sının üst düzey askerî personel olduğu bildirildi. Kararlar, daha önce başlatılan disiplin soruşturmalarının parti yönetimi tarafından resmen teyit edilmesi niteliğini taşıyor. Soruşturmaların ordu, diplomasi, sanayi, finans ve eyalet yönetimlerini kapsaması, Çin’in üst düzey siyasi kadrolarında önemli bir yeniden yapılanmaya işaret ediyor.
Çin Ordusunun Üst Yönetimindeki Kadro Boşlukları Askerî Komuta Yapısını Gündeme Getirdi
ÇKP Beşinci Genel Kurulunda üst düzey askerî yöneticilere yönelik ihraç kararlarının teyit edilmesi, Çin Halk Kurtuluş Ordusunun komuta yapısındaki boşlukları yeniden gündeme taşıdı. Eski Merkezî Askerî Komisyon Başkan Yardımcısı Zhang Youxia ve Liu Zhenli’nin de aralarında bulunduğu askerî yöneticilerin görevden uzaklaştırılmasının ardından, başlangıçta yedi üyeden oluşan Merkezî Askerî Komisyonda yalnızca Xi Jinping ve Zhang Shengmin kaldı. Zhang Shengmin’in Politbüroya yükseltilmesi de aynı dönemde gerçekleşti.
Merkezî Askerî Komisyonun Çin ordusunun en üst komuta organı olması nedeniyle bu ölçekteki kadro değişimleri, askerî karar alma süreçleri ve komuta sürekliliği bakımından önem taşıyor. Gelişmelerin Çin’in askerî modernizasyon programı ve Tayvan’a yönelik olası askerî planlamaları üzerindeki etkileri tartışılıyor.
https://www.bbc.com/news/articles/cq5ynw94k7kzo?utm_source
Shenzhen APEC Zirvesi Öncesinde Xi Jinping, Donald Trump ve Vladimir Putin Arasında Üçlü Görüşme İhtimali
Çin, ABD ve Rusya arasında, kasım ayında Shenzhen’de düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında Xi Jinping, Donald Trump ve Vladimir Putin’in katılabileceği üçlü bir görüşmeye ilişkin diplomatik temaslar yürütülüyor. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, 4 Kasım’da taraflar arasında iletişim bulunduğunu doğruladı. Görüşmenin gerçekleşmesi hâlinde ABD–Çin ticaret ilişkileri, Ukrayna savaşı ve nükleer silahların kontrolü gibi konuların gündeme gelebileceği değerlendiriliyor. Ancak görüşmenin tarihi, formatı ve gündemi henüz kesinleşmiş değil.
https://apnews.com/article/putin-trump-xi-shenzhen-summit-685503bde099612212fb9d6f716422e4