Ekim ayında İran medyasında ön plana çıkan gelişmeler, SASAM İran Uzmanı Dilruba YILDIZ tarafından hazırlanarak okuyucularımızın istifadesi için aşağıda sunulmaktadır. (Not: Kırmızı renkli kelimelere tıklandığında, ilgili haber sitesinin linkine ulaşılabilmektedir)
*Bu haberler İran haber kaynaklarından direk olarak çevrilerek derlenmiştir. Haber dili ve içeriği, hazırlayanın şahsi fikirlerini yansıtmamaktadır.
Filistinli analist: Trump İran karşısında yenilgiyi kabul etti, Arap yöneticiler bundan ders çıkarmalı.
11.10.26
Filistinli analist Abdul Bari Atwan, ABD Başkanı Donald Trump’ın, ara seçimler (3 Kasım) yaklaşırken ABD piyasalarındaki fiyatları düşürmek için umutsuzca bir girişimde bulunarak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’den 300.000 ton dizel yakıtın derhal ve ardından Kasım ayında 500.000 ton daha teslimi için anlaşmaya varması için diz çökmesinin, İran savaşında hem askeri hem de diplomatik olarak yenilgisinin açık bir itirafı olduğunu yazdı.
Atwan sözlerine şöyle devam etti: “Trump’ın bu hamlesi, Hürmüz Boğazı’nı kontrol altına alacağı ve İranlı yetkililerin ABD hükümetine karşı ekonomik baskı taktiği olarak boğazı kapatıp küresel bir enerji krizi yaratmasından önceki seviyelere petrol akışını geri getireceği yönündeki sürekli büyük yalanının yeni ve pratik bir teyidi niteliğinde.”
Trump, İran’a karşı alınacak önlemlerin maliyetinin önemsiz olduğunu söyleyerek destekçilerini aldatmaya çalışıyor.
15.10.26
Donald Trump, İran’a karşı savaşın büyük maliyetlerini haklı çıkarmak amacıyla yürüttüğü seçim kampanyası sırasında, Perşembe sabahı Tahran saatiyle, “İran’a karşı aldığımız önlemlerin sonuçları, halkın ödediği çok küçük bir bedeldir” iddiasında bulundu. İran savaşının yakında sona ereceğini ve yakıt fiyatlarının düşeceğini bir kez daha iddia etti; bu, savaşın ilk günlerinden beri defalarca tekrarladığı bir sözdü.
Al-Sadegh: İran-Irak sınırlarının güvenliği Tahran’ın kırmızı çizgisidir.
18.10.2026
İran’ın Bağdat Büyükelçisi Muhammed Kazım Al-i Sadık ile yapılan bu röportajda; İran ve Irak arasındaki ilişkilerin stratejik bir nitelik taşıdığı vurgulanarak iki ülke arasındaki teknik görüşmeler ve ortak komiteler aracılığıyla şalamçe-Basra demiryolu, enerji ihracatı, serbest ticaret bölgeleri ve gümrük kolaylıkları gibi alanlardaki anlaşmaların kararlılıkla sürdürüldüğü belirtilmektedir. Ulaşımda ABD yaptırımlarının yarattığı aksamalara rağmen Necef uçuşlarının yeniden başladığı ve hava ulaşımının tamamen normale dönmesi için diplomasi trafiğinin yürütüldüğü ifade edilmektedir. Terör örgütlerinin silahsızlandırılması ve sınırdan uzaklaştırılması da dahil olmak üzere Irak merkezi hükümeti ve Bölgesel Yönetim ile güvenlik mutabakatının kararlılıkla uygulandığı aktarılmaktadır. Irak’ın İran-ABD arasındaki arabuluculuk çabaları ve Körfez’e kıyısı olan 8 ülkenin katılacağı bölgesel güvenlik/iş birliği zirvesi girişimleri memnuniyetle karşılanmakla birlikte, nihai başarının ABD’nin pratik tutum değişikliğine bağlı olduğu ve ABD askeri varlığının Irak’tan çekilmesinin bölgesel istikrara katkı sağlayacağı vurgulanmaktadır. Son olarak, Irak hava sahasının İsrail ve ABD tarafından İran’a karşı ihlal edilmesinin kabul edilemez olduğu belirtilerek, Bağdat yönetiminin de bu durumu BM’ye şikayet ettiği ve İran’ın Irak’ın hava sahası egemenliğini ve savunmasını güçlendirmek adına her türlü teknik ve savunma iş birliğine hazır olduğu dile getirilmektedir.
Müzik ve edebiyat, İran ve Türkiye arasındaki kültürel bağları güçlendiriyor.
18.10.26
Tahran Büyükelçiliği Kültür Müşaviri Gökhan Çetinkaya, 16 Ekim Pazar akşamı Karaj’daki Süleymaniye Sarayı Müzesi’ni ziyaret ederken Aria Heritage muhabirine verdiği demeçte, İran ve Türkiye’nin ortak kültürel geçmişlerine değinerek şunları söyledi: “İki ülke birçok kültürel benzerliğe sahip ve bu benzerlikler, özellikle müzik ve edebiyat gibi alanlarda, iki ülke arasındaki ortak işbirliğini geliştirmek ve ilişkileri güçlendirmek için iyi bir temel oluşturuyor.”
Türk Büyükelçiliği Müşaviri, İran ve Türkiye’nin ortak kültürel faaliyetler yürütme konusunda sayısız kapasiteye sahip olduğunu ve bu ortak zeminlerden yararlanılarak iki ülkenin birbirlerinin kültürünü, sanatını ve tarihi geçmişini tanıması için daha fazla fırsat yaratılabileceğini sözlerine ekledi ve “Bu işbirliğinin genişletilmesiyle iki ülke arasındaki karşılıklı anlayışın artacağını ve İran ile Türkiye arasındaki kültürel ilişkilerin daha da güçleneceğini umuyoruz.” dedi.
Tümgeneral Yazidi: Avrupalılar İran’ın Amerika’ya karşı direnişine şaşırdılar.
18.10.26
Devrim Muhafızları Komutan Yardımcısı Tümgeneral Yazidi bir konuşmasında, uyanık olmamız ve insanların olay yerinden ayrılmasına izin vermememiz gerektiğini söyledi; İmam ise herkesin İslam’ı korumak için bir güç olması gerektiğini belirtti. “Avrupalılar İran’ın Amerika’ya karşı direnişine şaşırdılar; hatta bir İtalyan komutan, ‘Şeytanla savaşıyorsunuz ve ben sizin için kilisede dua edeceğim’ dedi.” diye devam etti. Devrim Muhafızları Komutan Yardımcısı sözlerine şöyle devam etti: “Bazıları Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının üzerimizde baskı yarattığını söylüyor, ancak biz bu baskıya dayanıyoruz. Siz de dimdik durmaya devam edin.”
İspanya Başbakanı İran’a karşı savaşa derhal son verilmesi çağrısında bulundu.
18.10.26
Tasnim Uluslararası Haber Ajansı Grubu’na göre, Pedro Sanchez, İspanyol Sosyal İşçiler Partisi’nin bir mitinginde Ukrayna, İran ve Gazze’deki savaş ve çatışmalara son verilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Arakçi ve Lavrov basın toplantısı düzenledi.
19.10.2026
Araghchi, Lavrov’u memnuniyetle karşıladı ve “Bugün çok verimli bir görüşme gerçekleştirdik. İran ve Rusya arasındaki ilişki stratejiktir ve Kapsamlı Stratejik Anlaşmanın uygulanmasının ardından ilişkimiz yeni boyutlar kazandı.” dedi. Sözlerine şöyle devam etti: “Bölgesel ve uluslararası gelişmeleri ele aldık. İkili ilişkiler alanında, siyasi, kültürel ve ticari ilişkileri genişletmek için pratik çözümleri inceledik. Ekonomik iş birliği iyi ilerliyor.”
İran Dışişleri Bakanı sözlerine şöyle devam etti: “Bölge konusunda da yakın işbirliğimiz var. Bugün Basra Körfezi, Kafkaslar, Avrupa ve Ukrayna meseleleri hakkında görüş alışverişinde bulunduk. Ortak görüşümüz, bölgesel meselelerin askeri bir çözümü olmadığı ve siyasi yollarla ele alınması gerektiğidir.”
Araqchi ayrıca Filistin ve Yemen hakkında konuştuğumuzu belirterek, Filistinlilere yönelik soykırımın durdurulması gerektiğini söyledi.
Sardar Mohebbi, İran’ın süper güç olarak ortaya çıktığını belirtti.
19.10.2026
Devrim Muhafızları sözcüsü Sardar Mohebi, Besat Yayınevi’nin yeni eserlerinin tanıtım töreninde şunları söyledi: “Bugünkü İran farklı bir İran’dır ve sayı, güç ve askeri teçhizat açısından lider olan dünyanın en büyük süper gücünü ezmiş bir güç olarak ortaya çıkmıştır.”
Boroujerdi: İran’ın herhangi bir yanlış hesaplamaya verdiği yanıt, önceki savaşlardakinden daha serttir.
19.10.26
İran İslam Danışma Meclisi’nde Loristan’ı temsil eden Alaeddin Boroujerdi, Fars Haber Ajansı’ndan bir parlamento muhabiriyle yaptığı röportajda, İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı yeni bir savaş olasılığına değinerek şunları söyledi: “Ülkenin silahlı kuvvetleri gelişmeleri tam bir teyakkuzla izliyor ve Amerika’nın yanlış hesaplaması tekrarlanırsa, İran’ın cevabı ikinci ve üçüncü savaşlardan çok daha şiddetli olacaktır.”
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun ABD’yi İran İslam Cumhuriyeti ile yeni bir savaşa dahil etmeye çalıştığını belirten yazar, şunları ekledi: “Netanyahu, yeni bir kriz yaratarak İsrail seçimlerindeki koşullarını iyileştirmeye çalışıyor; bu nedenle, böyle bir krizin ortaya çıkması olasıdır.”
İran ve Türkmenistan, Sarakh sınırından günlük 700 kamyonun geçmesine izin verme konusunda anlaştı.
19.10.26
İran Ekonomi Bakan Yardımcısı ve İran Gümrükleri Genel Müdürü Faroud Askari ile Türkmenistan Gümrükleri Genel Müdürü Maqzad Khodaygulyev’in de katılımıyla bugün Sarakhs sınırında gerçekleştirilen İran ve Türkmenistan üst düzey gümrük heyetleri toplantısında, Sarakhs ortak sınır kapılarındaki günlük kamyon kapasitesinin artırılması konusu ele alındı. İran Gümrük İdaresi’nin açıklamasına göre, bu toplantıda, trafiği kolaylaştırmak, bekleme sürelerini azaltmak ve iki ülke arasındaki ticaret hacmini artırmak amacıyla, her iki taraftan da günlük en az 350 kamyon kabul kapasitesinin toplamda 700’e çıkarılmasına karar verildi. İki gümrük idaresinin temsilcileri, konuyu uzman bakış açısıyla değerlendirmek ve uygulamaya hazırlık yapmak üzere toplantıda hazır bulunacaklar. Bu önlemler, sınırın geçiş yeri olduğunu ve malların sınırda kalmaması gerektiğini belirten yeni cumhurbaşkanlığı kararnamesi doğrultusunda İran Gümrük İdaresi tarafından alınıyor.
İran-Tacikistan ticareti, savaşa rağmen yüzde 50 arttı.
20.10.26
Tasnim Haber Ajansı’nın hükümet raporuna göre, Birinci Başkan Yardımcısı Mohammad Reza Aref, Tacikistan Cumhurbaşkanı Emomali Rahmon ile yaptığı görüşme yaptı. Aref, İran ve Tacikistan arasındaki derin medeniyet bağlarına değinerek, Fars dili, edebiyatı, kültürü ve atalarından kalma medeniyeti üzerine ortak bir yüksek komite kurulmasının iki ülkenin ortak mirasının korunmasına ve muhafaza edilmesine yardımcı olabileceğini söyledi. Bu görüşmede Arif ve Rahman, Farsça konuşan ülke ve bölgelerin birliğinin kurulmasını, Nevruz anma merkezlerinin oluşturulmasını, Aryan Medeniyeti Merkezi’nin açılmasını ve Tacikistan’da atalarımızın alfabesinin yeniden canlandırılmasını vurguladılar.
İki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinin gelişimine değinen Aref, İran’a karşı dayatılan savaş da dahil olmak üzere tüm engellere rağmen, son aylarda ikili ticaret hacminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 50’lik bir artışa tanık olduklarını söyledi. Birinci Başkan Yardımcısı ayrıca iki ülke arasında bilimsel, teknolojik, kültürel ve turizm alanlarında iş birliğinin geliştirilmesinin gerekliliğini vurguladı.
İran konusunda 7 ülkenin katılımıyla bir toplantı İstanbul’da düzenlenecek.
20.10.26
Hamshahri Online’ın haberine göre, Türkiye’deki siyasi bir kaynak Reuters’e, ülkenin Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ev sahipliğinde Pakistan, Mısır, Suudi Arabistan, İngiltere, Fransa ve Almanya’dan mevkidaşların katılacağı bir toplantının yarın, Cuma günü İstanbul’da yapılacağını doğruladı. Sözlerine şöyle devam etti: “Bu yedi ülke, bölgeye yönelik savaş tehditleri ışığında Türkiye’nin talebi üzerine ilk kez bir araya gelecekler.”
Kaynak, toplantıda Filistin meselesi, Hürmüz Boğazı’ndaki son gelişmeler, Yemen, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş ve bölgesel ülkeler ile Avrupa arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi yollarının ele alınacağını belirtti. Fidan’ın, İran ile ABD arasındaki savaşa siyasi bir çözüm bulunması ve Hürmüz Boğazı ile Bab el-Mandeb’in güvenliğinin sağlanması gerekliliğini vurgulaması bekleniyor.
İran’dan ABD’ye savaşı sona erdirmek için yeni teklif: Hürmüz Boğazı 7 gün içinde açılacak.
22.10.26
Tabnak Uluslararası Muhabirinin bildirdiğine göre, Japon Kyodo haber ajansı adı açıklanmayan İranlı bir yetkiliye dayandırdığı iddiasında, İran’ın ABD’nin kendisine yönelik askeri baskıyı azaltmak için ilk adımları atması halinde Hürmüz Boğazı’nı yedi gün içinde yeniden açmayı önerdiğini öne sürdü. Bu yetkili, söz konusu önerinin aracılar vasıtasıyla Washington’a çoktan iletildiğini ve iki ülke arasındaki savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya varmayı hedefleyen müzakerelerin yeniden başlatılmasını da kapsadığını söyledi.
Wall Street Journal: “Arabulucuların İran’a yönelik saldırıyı önleme yönündeki son çabası”
22.10.26
Wall Street Journal, Orta Doğulu arabulucuların İran ile müzakereleri yeniden canlandırmak için hızla çabaladığını bildirdi. Zira ABD’nin bölgeye bir uçak gemisi daha sevk etmesi ve İsrail’in olası yeni saldırılara hazırlanması nedeniyle çatışmaların yeniden başlamasından endişe ediyorlar. Asr-ı İran’ın haberine göre Wall Street Journal şunları ekledi: ABD Başkanı Donald Trump, Washington’ın 3 Kasım ara seçimlerinden önce İran’a saldırmayacağını açıkladı. Bununla birlikte Pazar günü sosyal medyada paylaştığı mesajda, İran’ın davranışını hızla değiştirmemesi halinde ABD ve İsrail’in “yakında işi bitireceği” uyarısında bulundu.
İran Medyası: “Son 10 yılın en önemli toplantısı Tahran’da yapıldı.”
26.10.26
Tahran’daki Sadabad Sarayı son on yılın en önemli bölgesel toplantılarından birine ev sahipliği yaptı. Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın öz kardeşi olan Savunma Bakanı “Halid bin Selman”, Türkiye İstihbarat Teşkilatı Başkanı “İbrahim Kalın” ve Pakistan Genelkurmay Başkanı “Asım Münir”, Yüksek Milli Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri “Muhsin Rızai”nin konuğuydu. Toplantının ardından İran Yüksek Milli Güvenlik Konseyi tarafından yayımlanan bildiride katılımcılar, bölgede barış ve güvenlik de dahil olmak üzere dört bölgesel ülke arasındaki iş birliğini güçlendirmek amacıyla görüşmelerin devam etmesi konusunda mutabık kaldılar. Görüşmede başta Yemen ve Hürmüz olmak üzere bölgesel meseleler görüşüldü.
Ulyanov’un İran, Pakistan, Türkiye ve Suudi Arabistan arasındaki dörtlü toplantıya verdiği tepki
26.10.26
Mizan Haber Ajansının haberine göre Rusya’nın Viyana’da bulunan uluslararası kuruluşlar nezdindeki temsilcisi Mihail Ulyanov; İran, Pakistan, Türkiye ve Suudi Arabistan’ın Tahran’daki dörtlü zirvesine tepki olarak X sosyal medya hesabından bir mesaj paylaşarak şöyle yazdı: “Gerçekten önemli bir haber! Görünüşe göre bölge ülkeleri, bölgesel güvenlik konusunu kendi ellerine almaya karar vermişler.”
Rusya’nın Viyana’da bulunan uluslararası kuruluşlar nezdindeki temsilcisi daha sonra bu gelişmenin önem taşıdığını sözlerine ekledi.
BRİCS Forumu’nda Hindistan-İran görüşmeleri gerçekleşti.
28.10.26
BRICS 12. Parlamento Forumu’nun ikinci gününde, İran heyeti başkanı Ahmed Naderi, forumda Hindistan Temsilciler Meclisi Başkanı Om Birla ile yaptığı görüşmede, İran İslam Cumhuriyeti’nin ikili ilişkilerin geliştirilmesine yönelik stratejik yaklaşımını vurguladı. İki ülke arasındaki tarihi ve köklü geçmişe değinen Naderi, İran ve Hindistan Stratejik İlişkiler Belgesi taslağının hazırlandığını bildirdi ve iş birliklerini fiilileştirmek için ekonomik ve kültürel alanlardaki mevcut kapasitelerin kullanılması gerektiğine vurgu yaptı. Naderi ayrıca parlamentoların, mevcut kapasiteleri aktifleştirmedeki ve iki ülkenin bağları güçlendirme iradesini ileriye taşımadaki merkezi rolüne dikkat çekti. Buna karşılık Hindistan Meclis Başkanı, iki ülke arasındaki bin yıllık bağa ve elverişli ilişkilere değinerek parlamento diplomasisini hükümetler arası ilişkilerin geliştirilmesindeki temel kolaylaştırıcı olarak nitelendirdi. Batılı ülkelerin bölgede çıkardığı krizlerden duyduğu endişeyi dile getiren Birla, Hindistan ve İran parlamentolarının Batı Asya’da barışın, kalıcı güvenliğin tesis edilmesindeki ve ekonomik ile ticari iş birliklerinin genişletilmesindeki rolünü son derece hayati ve etkili olarak değerlendirdi.
Hazırlayan: Dilruba YILDIZ – SASAM İran Uzmanı
Yazarın diğer çalışmaları için tıklayınız