Twitter Facebook Linkedin Youtube

AFRİKA’DAKİ YOKSULLUĞU ANLAMAK

Dünya Bankası, geçen ay hem küresel yoksulluğun en yeni eğilimlerini anlamaya, hem de ileriye dönük henüz bitmemiş çalışmalara kılavuz olacak ayrıntılı bir rehber niteliğinde  “Yoksulluk ve Refah Paylaşımı: Yoksulluk Puzzle’ını Birlikte Birleştirmek” adlı rapor yayınladı.(1)

Rapor, 1990’dan 2015 yılına kadarki aşırı yoksulluğu bitirmeye yönelik düşüşü belgeleyerek, dünyanın dikkat çekici bir ilerleme kaydettiğini gösterdi. 1990’da dünyadaki insanların yüzde 36’sı yoksulluk içinde yaşarken –2011 Satın Alma Gücü Paritesinde(2) günde 1,90 dolardan az bir gelir olarak belirtildi- 2015 yılı itibariye, dünyadaki insanların sadece yüzde 10’u yoksulluk içinde yaşıyordu.

Ham verilerde, yoksulluk içinde yaşayan 1 milyardan fazla insanda bir düşüş gerçekleşmiştir. Bununla birlikte Doğu Asya ve Pasifik coğrafyalarının küresel yoksulluğun azalmasına olan katkısı ile yakın zamandaki Güney Asya ile Sahraaltı Afrika’nın yoksulluğa karşı mücadelesi karşılaştırıldığında, bu iki bölgedeki mücadele diğer bölgelerin ilerleyişine nazaran zayıf ve yavaş kalmıştır. Rapora göre bu bölgelerde yoksulluk içinde yaşayan insanlar, 1990 yılında 278 milyon iken, 2015 yılında 413 milyon kişiye ulaştı. 2015 itibari ile küresel yoksulların çoğu Sahraaltı Afrika’da yaşıyor.

Şekil 1: Küresel çapta fakirlerin bölge ve ülke bazında dağılımı, 2015

Sahraaltı Afrika’nın ortalama yoksulluk oranı; yüzde 41 civarındadır ve dünyanın en fakir 28 ülkesinden 27’si bu bölgede olup, yüzde 30’un üzerinde bir yoksulluk oranına sahiptir. Ayrıca Dünya Bankasının tahminleri, aşırı yoksulluğun Sahraaltı Afrika’da birkaç iyileşme belirtisi gösterdiğini ve bunu sürdürebilirse 2030 yılına kadar aşırı yoksulluğu sona erdirebileceğini öngörmektedir (Bakınız Şekil 2). Bu konu kısmen son gelişmelere rağmen bölgenin daha yavaş büyüme oranlarıyla ilgilidir.(3) Rapor, Sahraaltı Afrika’daki yoksulluk görünümünün iyileştirilmesinin önündeki asıl engeller olarak mukavemet yetersizliğini, zayıf (bağımlı-otoriter) kurumları ve savaşları (çatışmaları) saymaktadır.

Şekil 2: Bölge Bazlı Yoksul Sayısı (1990-2030)

 

Raporun kapsadığı yoksulluğun benzersiz bir yönü, çok boyutluluğudur. Rapor, yoksul olmanın sadece gelir durumuna bağlı olmadığını ileri sürüyor. Refah; eğitim dahil olmak üzere temel kamu hizmetlerine erişim, sağlık hizmetleri ve güvenlik gibi birçok faktörün toplamıdır. Yoksulluk sınırı eşiğinde veya altındakiler, bu temel ihtiyaçları karşılamada yetersiz kalabilir.

Rapor, yoksulluğun bu çok boyutlu tanımını kullanarak, yoksulluk oranının parasal göstergelere kıyasla yaklaşık yüzde 50 daha yüksek olduğunu göstermektedir. Bu, özellikle Sahraaltı Afrika için geçerli bir durumdur. Şekil 3’te tüketim (mavi oval), eğitim (turuncu oval), ve içme suyu, sağlık hizmetleri ve elektrik (sarı oval) dahil olmak üzere temel altyapı hizmetlerine erişim, katmanlı bir Venn çizimi olarak, çok boyutlu yoksulluğu göstermektedir. Şekil, her bir kategoriyi toplam çok boyutlu yoksullukta kapsamasının yanı sıra çakışmaları da desteklemektedir. Örnek olarak: toplam yüzde 64,3’lük çok boyutlu yoksulluktan yüzde 28,2’si eğitim, tüketim ve temel altyapıya erişimde eşzamanlı yoksunluk yaşamaktadır.

Şekil 3: Sahraaltı Afrikalı Bireylerin Çok Boyutlu Yoksulluktaki Payı (tahminen 2013)

 

 

Yazar: Nirav Patel – Araştırma Analisti

Çeviren:  Sadık ÖNCÜ – Yazarın diğer yazıları için tıklayınız
__________________________________________________________
Dipnotlar

(1) Dünya Bankası, https://openknowledge.worldbank.org/bitstream/handle/10986/30418/9781464813306.pdf

(2) Satın alma gücü paritesi (SAGP), ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılaşmasını ortadan kaldıran para birimi dönüştürme oranıdır. Eldeki toplu bir para parite oranı ile farklı bir para birimine dönüştürüldüğünde, tüm ülkelerde aynı sepetteki mal ve hizmetler satın alınabilir. (Kaynak: Wikipedia, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sat%C4%B1n_alma_g%C3%BCc%C3%BC_paritesi (Erişim Tarihi 22 Kasım 2018).

(3) IMF, https://www.imf.org/en/Publications/REO/SSA/Issues/2018/09/20/sreo1018

Orijinal Dil: BROOKINGS, https://www.brookings.edu/blog/africa-in-focus/2018/11/21/figure-of-the-week-understanding-poverty-in-africa/ (ET:20 Kasım 2018)

Görsel: REUTERS/Siphiwe Sibeko

Sahipkıran Akademi Hakkında

Sahipkıran AKADEMİ; üniversite öğrencilerine çalışmalarını yayınlayabilecekleri bir platform sağlamak ve öğrencilerin kendilerini geliştirmelerine katkı sağlamak üzere, Merkezimiz çatısı altında yeni oluşturulmuş bir yapıdır. “Türkiye’nin geleceğinin mimarları, Sahipkıran’da buluşuyor!” sloganı ile gayretli ve üretken üniversitelileri, çalışmalarını bu platformda paylaşmaya ve SASAM’ın etkinliklerine katılmaya davet ediyoruz. Sahipkıran AKADEMİ üyeliği, tamamen gönüllülük esasına dayanmaktadır. Üye olan öğrenciler, istedikleri zaman üyelikten çıkabilmektedirler. Üye olmak veya üyelikten çıkmak için bilgi@sahipkiran.org adresine, talebinize ilişkin e-posta göndermeniz yeterlidir. Talebiniz, en geç 3 iş günü içinde sonuçlandırılacaktır.

BENZER İÇERİKLER

Yorum Ekleyebilirsiniz