Twitter Facebook Linkedin Youtube

ORTADOĞU’DA DEĞİŞEN DENGELER: ABD’NİN ZORLU KARAR SÜRECİ

Sadık ÖNCÜ

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn ve Mısır’ın, Katar’a diplomatik yaptırım ve ambargo uygulaması ile Körfez’de atmosfer değişmiş, dengeler kaymaya başlamıştır.

Obama’nın son dönemlerinde çalkantılı bir dış politika süreci geçiren ABD’nin dış politikasının ve güvenlik stratejilerinin yeni başkan Trump ile ne yöne evrileceği konusunda hala net bir karar verememesi, Körfez’de yeni güçlerin ve aktörlerin çıkmasına sebep olmuştur. Obama’dan devralınan siyasetin sürdürülmesi ve Trump’ın kendine has politika üretememesi nedeniyle, geçmiş kendini tekrar eder hale gelmiştir.

Anlık kararlarla kısa süreli politikalar uygulayan Trump, uzun vadeli sonuçları hiç düşünmüyor, bu da Körfez’deki kırılgan dengeleri gittikçe kötüleştiriyor.

Ortadoğu’da Amerika’nın yokluğunda oluşan güç boşluğunu, Katar’a ambargo ve diplomatik yaptırımlar uygulayan Suudi Arabistan doldurmaya başlamıştır. Körfez’in büyük abisi Suudi Arabistan, Katar’ın Müslüman Kardeşler’e destek vermesinden ve Katar-İran ortaklığından tedirgin olmuş, Katar’ı saf dışı bırakacak hamlelere girişmeye başlamıştır.

Trump’ın S. Arabistan ziyaretinde 300 milyar dolarlık silah anlaşmasıyla ekonomik güç kazanan ABD, Katar’a uygulanan ambargo sonucunda Doha ile de 12 milyar dolar değerinde F15 savaş uçağı antlaşması imzalamış, ancak ekonomik kazanç için Körfez’de güç ve güvenliğini feda eder duruma gelmiştir.

Katar’a uygulanan yaptırımların terörle mücadele için uygulandığını sanan Trump, Körfez’de istikrarsızlık ve büyük sonuçlar doğuracak güç boşluklarını hesaba katamamıştır. Suriye’de ve Irak’taki meselelere dahil olan Rusya, ABD boşluğunda Körfez coğrafyasına da el atmış ve güç dengesine dahil olmuştur. Bahreyn ve Katar Emirlerinin arkası arkasına Putin ile görüşmesi, bu durumu ispatlamaktadır.

ABD, bu dış politika ile ekonomik kazançlar uğruna bölgedeki üstünlüğünü kaybetme riski ile karşı karşıyadır.

Ambargo sonrası Katar’a en büyük destek veren ülke Türkiye’dir. Kısa süre içinde Katar’a asker konuşlandıran Türkiye, stratejik öneme sahip bu ülkenin, Riyad yönetimi tarafından işgal edilmesini önlemiştir. 15 Temmuz Darbe girişimini atlatan Türkiye, ekonomisini Katar’dan gelen sıcak para ile düzeltebilmiş ve buna karşılık da Katar’a koruyucu bir kalkan olmuştur.

ABD ile Körfez’de anlaşmazlık yaşayan Türkiye, sınırında ulusal güvenliğini tehdit eden PYD terör örgütüne ağır silah ve mühimmat sağlayan Trump yönetimi ile büyük anlaşmazlıklar yaşamış, bu süreç bölgede Türkiye-Rusya yakınlaşmasını daha da artırmıştır.

Bir NATO üyesi ve Amerikan müttefiki olan Türkiye ile böyle bir süreci yaşayan ABD, Ortadoğu’da yanlış hamleler yapmaya devam etmektedir. Bu hamleler sonucunda Körfez ve Ortadoğu coğrafyasında yaşanacakların ne ABD, ne de bölge ülke ülkeleri lehine olmayacağını görmek, çok da zor olmasa gerek. Umarım Trump yönetimi, bir an önce anlık ve günü kurtarmaya yönelik politikalar yerine daha stratejik politikalarla hem kendi çıkarlarını, hem de bölgenin barış ve huzurunu korumaya yönelir.

 

Sadık ÖNCÜ – Marmara Üniversitesi İktisat Bölümü öğrencisi
Yazarın diğer yazıları için tıklayınız.

sahipkiran Hakkında

Sahipkıran; 1 Aralık 2012 tarihinde kurulmuş, Ankara merkezli bir Stratejik Araştırmalar Merkezidir. Merkezimiz; a) Türkiye Cumhuriyeti’nin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü savunan; ülkemizin her alanda daha ileri gitmesi ve milletimizin daha müreffeh bir hayata kavuşması için elinden geldiği ölçüde katkı sağlamak isteyen her görüş ve inanıştan insanı bir araya getirmek, b) Ülke sorunları, yerel sorunlar ve yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın sorunlarına yönelik araştırma ve incelemeler yaparak, bu sorunlara çözüm önerileri üretmek, bu önerileri yayınlamak, c) Tespit edilen sorunların çözümüne yönelik ulusal veya uluslararası projeler yürütmek veya yürütülen projelere katılmak, ç) Tespit edilen sorunlar ve çözüm önerilerimize ilişkin seminer ve konferanslar düzenleyerek, vatandaşlarımızı bilinçlendirmek, amacıyla kurulmuştur.

BENZER İÇERİKLER

Yorum Ekleyebilirsiniz